Πριν από λίγα χρόνια, κατά τη διάρκεια ενός πάρτυ (social dance) στη Θεσσαλονίκη, έγινα μάρτυρας μιας στιγμής που έχει αποτυπωθεί στη μνήμη μου. Δύο ζευγάρια συγκρούστηκαν στην πίστα, όχι επειδή ο χώρος ήταν γεμάτος, αλλά επειδή το ένα ζευγάρι ήταν τόσο απορροφημένο στην ολοκλήρωση της χορογραφίας του, που σταμάτησε να προσέχει τους γύρω του.
Ευτυχώς, κανείς δεν τραυματίστηκε σοβαρά. Η μουσική συνέχισε, η πίστα παρέμεινε γεμάτη και η βραδιά προχώρησε. Όμως, η σύγκρουση αυτή καθαυτή δεν ήταν το κύριο ζήτημα για μένα· ήταν η νοοτροπία. Οι εμπλεκόμενοι χορευτές δεν σταμάτησαν, δεν αντιμετώπισαν την κατάσταση και δεν άλλαξαν την κίνησή τους. Είχαν την προσοχή τους προσηλωμένη αποκλειστικά στο επόμενο βήμα του χορευτικού τους μοτίβου.
Αυτή η στιγμή αναδεικνύει τέλεια το πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε τόσο συχνά στη σύγχρονη εκπαίδευση χορού: την εξάρτηση από τα μοτίβα (patterns).
Στη Dance Sport Academy στη Θεσσαλονίκη, πιστεύουμε ότι ενώ η χορογραφία έχει τη θέση της, οι πραγματικοί χορευτές χτίζονται πάνω στην επίγνωση, τις βασικές αρχές και την προσαρμοστικότητα — όχι μόνο σε απομνημονευμένες ακολουθίες.
Πώς ξεκινούν οι περισσότεροι χορευτές το ταξίδι τους
Το σύνηθες είναι οι περισσότεροι άνθρωποι να μαθαίνουν χορό με τον ίδιο τρόπο. Πηγαίνουν σε μαθήματα, πληρώνουν για ιδιαίτερα ή βρίσκουν βίντεο στο διαδίκτυο. Πολύ σύντομα έρχονται σε επαφή με τα “patterns”. Πρόκειται για προγραμματισμένες κινήσεις που είναι εντυπωσιακές και συναρπαστικές στην εκτέλεση.
Η εκμάθηση τέτοιων μοτίβων ενισχύει την αίσθηση προόδου των χορευτών. Κάθε νέα σειρά κινήσεων μοιάζει με επιτυχία. Ως αποτέλεσμα, η αυτοπεποίθηση και η μνήμη ενισχύονται και οι χορευτές αισθάνονται “προχωρημένοι”.
Όμως, σιγά-σιγά, κάτι αρχίζει να συμβαίνει.
Όταν οι μαθητές βγαίνουν από την αίθουσα διδασκαλίας και εισέρχονται σε ένα πραγματικό περιβάλλον χορού, όπως ένα social event, μια προθέρμανση αγώνα ή ένα γεμάτο πάρτι, νιώθουν άβολα. Ο χώρος είναι απρόβλεπτος. Ο ρυθμός είναι επίσης απρόβλεπτος. Οι παρτενέρ χορεύουν διαφορετικά. Η έτοιμη σειρά κινήσεων δεν ταιριάζει.
Αντί να προσαρμόσουν το μοτίβο στις συνθήκες, προσπαθούν να αναγκάσουν τις συνθήκες να προσαρμοστούν στο μοτίβο. Και εκεί δημιουργούνται προβλήματα, όχι μόνο στην ποιότητα της απόδοσης, αλλά και στη σύνδεση με τη μουσική.
Όταν τα μοτίβα αρχίζουν να σας κρατούν πίσω
Δεν υπάρχει τίποτα κακό στην εκμάθηση μοτίβων. Στην πραγματικότητα, είναι πολύ χρήσιμα ως εκπαιδευτικά εργαλεία για τη δομή, το συγχρονισμό και το συντονισμό.
Τα μοτίβα γίνονται πρόβλημα όταν αποτελούν τον στόχο και όχι το μέσο μάθησης.
Πολλοί χορευτές αποδίδουν καλά σε χορογραφημένες κινήσεις, αλλά αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην επίγνωση του χώρου, τη σύνδεση με τον παρτενέρ, την ισορροπία, την επαναφορά, τη μουσική ερμηνεία ή την προσαρμογή σε πραγματικό χρόνο.
Γιατί; Επειδή το σώμα τους έχει μάθει τι να κάνει μετά, αλλά όχι το γιατί το κάνει.
Ειδικά στον κοινωνικό χορό, η εξάρτηση από απομνημονευμένα βήματα αποσυνδέει τον χορευτή από το περιβάλλον του, τη μουσική και τον/την παρτενέρ του. Παραδόξως, όσοι γνωρίζουν λιγότερα μοτίβα αλλά έχουν ισχυρότερες βάσεις (fundamentals), τείνουν να κινούνται με μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και ροή στην πίστα.
Η ψευδαίσθηση του «προχωρημένου επιπέδου»
Όταν παρατηρούμε χορευτές υψηλού επιπέδου ή έμπειρους κοινωνικούς χορευτές, η προσοχή μας πέφτει σε ό,τι είναι ορατό: στροφές, φιγούρες, σχήματα. Αυτό που παραμένει αόρατο είναι ο έλεγχος του σώματος, η μεταφορά βάρους, η σταθερότητα του κορμού, η κατεύθυνση στο χώρο και η τέλεια επικοινωνία του ζευγαριού.
Πολλοί χορευτές συνεχίζουν να μαθαίνουν μοτίβα για να φαίνονται προχωρημένοι, αλλά οι επαγγελματίες βασίζονται πολύ περισσότερο στις θεμελιώδεις δεξιότητες. Στη Dance Sport Academy Θεσσαλονίκης, η αυτοπεποίθηση πηγάζει από την κυριαρχία στις βασικές δεξιότητες και όχι από την προσπάθεια αποφυγής τους.
Επιστροφή στις Βασικές Αρχές στη DSA
Η πραγματική εξέλιξη ξεκινά όταν οι χορευτές περνούν από την απομνημόνευση κινήσεων στην κατανόηση των κινήσεων. Αντί να αναρωτιούνται «Ποιο βήμα κάνω μετά;», ξεκινούν να μαθαίνουν:
«Πού είναι το κέντρο ισορροπίας μου;»
«Πώς κινείται ο παρτενέρ μου;»
«Τι ζητάει η μουσική αυτή τη στιγμή;»
«Πώς ανταποκρίνομαι σε αυτή τη στιγμή;»
Έτσι, μπορούν να αντιδρούν φυσικά, να αυτοσχεδιάζουν με σιγουριά και να χορεύουν με ασφάλεια σε οποιοδήποτε περιβάλλον. Αυτή η μέθοδος ωφελεί όλους: από τους κοινωνικούς χορευτές σε μια γεμάτη πίστα, μέχρι τους αθλητές αγώνων που επιδιώκουν συνέπεια και έλεγχο.
Η Φιλοσοφία της DSA στη Θεσσαλονίκη
Στην Dance Sport Academy (DSA), δεν θεωρούμε ότι ο χορός είναι απλώς η εκτέλεση βημάτων. Είναι ένας διάλογος μεταξύ των συντρόφων, του χώρου και της μουσικής.
Τα μοτίβα είναι μέρος της μάθησης, αλλά ποτέ ο προορισμός. Με την προσέγγιση «πρώτα οι βάσεις», διασφαλίζουμε ότι οι μαθητές μας γίνονται πιο προσαρμοστικοί, πιο μουσικοί και πιο συνδεδεμένοι. Είτε χορεύετε για διασκέδαση είτε για πρωταθλητισμό, οι βάσεις θα σας πάνε πάντα πιο μακριά από τα τυποποιημένα βήματα.
Τελική Σκέψη
Ο χορός δεν αφορά το πόσα βήματα ξέρετε. Αφορά το να χορεύετε αβίαστα σε κάθε κατάσταση. Ο πραγματικός χορός συμβαίνει σε γεμάτες πίστες, με νέους παρτενέρ και άγνωστα τραγούδια. Εκεί είναι που τα αποστηθισμένα βήματα “πάνε περίπατο” και μένει μόνο η σωστή εκπαίδευση.
Στη Dance Sport Academy στη Θεσσαλονίκη, διδάσκουμε τα μοτίβα ως εργαλεία και όχι ως εντολές. Η ισορροπία, η επαφή, ο χρόνος και η επίγνωση του σώματος δίνουν στους χορευτές την ελευθερία να εκφραστούν χωρίς τον φόβο του λάθους.
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
-Είναι άχρηστα τα χορευτικά μοτίβα για τη μάθηση;
-Όχι, κάθε άλλο. Είναι χρήσιμα εργαλεία για τη διδασκαλία της δομής, του ρυθμού και του συντονισμού. Ωστόσο, στη DSA, τα μοτίβα χρησιμοποιούνται ως μέσα εκπαίδευσης και όχι ως ο τελικός στόχος του προγράμματος.
-Γιατί ορισμένοι χορευτές δυσκολεύονται σε κοινωνικές εκδηλώσεις παρόλο που κάνουν πολλά μαθήματα;
-Επειδή εστιάζουν στην αποστήθιση χορογραφιών χωρίς να αναπτύσσουν επίγνωση του χώρου ή σύνδεση με τον/την παρτενέρ. Ο κοινωνικός χορός απαιτεί αντιδράσεις σε πραγματικό χρόνο, όχι στατική χορογραφία.
-Πώς διαφοροποιείται η διδασκαλία στη DSA στη Θεσσαλονίκη;
-Δίνουμε προτεραιότητα στις θεμελιώδεις αρχές: στάση σώματος, ισορροπία, χρονισμός, μουσικότητα και επικοινωνία ζευγαριού. Τα μοτίβα εισάγονται σταδιακά και συνδέονται πάντα με αυτές τις αρχές.
-Είναι αυτή η προσέγγιση κατάλληλη για αρχάριους;
-Απολύτως. Οι αρχάριοι ωφελούνται περισσότερο μαθαίνοντας σωστά τις βάσεις από την αρχή, αναπτύσσοντας σωστές συνήθειες που τους επιτρέπουν να εξελιχθούν ταχύτερα.
-Μπορούν οι προχωρημένοι ή αθλητές χορού να επωφεληθούν από την εξάσκηση στις βάσεις;
-Ναι. Ακόμα και οι κορυφαίοι χορευτές δουλεύουν διαρκώς τις βάσεις τους. Οι ισχυρές βάσεις βελτιώνουν τη συνέπεια, την ποιότητα εκτέλεσης, την πρόληψη τραυματισμών και την καλλιτεχνική ποιότητα.